Ginekologia.edu.pl

Rak gruczołu sutkowego jest najczęstszym nowotworem złośliwym występującym u kobiet. Od lat 70 XX w. odnotowuje się stały wzrost zachorowań na raka sutka w krajach wysokorozwiniętych. Zjawisko to jest spowodowane najprawdopodobniej prowadzonym stylem życia oraz wzrostem wykrywalności.  W Polsce w 2002 roku rak gruczołu sutkowego stanowił blisko 13% wszystkich nowotworów złośliwych, zaś w 2004 już około 20%. Stanowi to prawie 10.000 nowych przypadków zachorowań rocznie. Niepokojący jest jednak fakt wzrostu umieralności o 1,6% rocznie, bowiem choroba ta wykrywana jest nadal zbyt późno. Wraz ze wzrostem zaawansowania choroby, przy rozpoczęciu leczenia, gwałtownie maleje szansa na jej wyleczenie.
Rak sutka ujawnia się najczęściej po wielu latach utajonego wzrostu, lecz najwięcej zachorowań obserwuje się u kobiet pomiędzy 50 a 70 rokiem życia. Jednak problem dotyczy także kobiet bardzo młodych nawet przed 20 rokiem życia.
Guzy gruczołu sutkowego zostały sklasyfikowane w następujący sposób:
- rak sutka nieinwazyjny: rak przewodowy i zrazikowy (in situ);
- guzy o pośrednim stopniu inwazyjności: rak rdzeniasty, śluzowy, cewkowaty (tabularny), z metaplazją, apokrynalny, brodawkowaty;
- guz sutka inwazyjny: rak przewodowy inwazyjny (najczęstszy – ponad 50 % przypadków), zrazikowy inwazyjny (5-10% przypadków).

Nadżerka to potoczna nazwa niewielkich zmian chorobowych występujących w nabłonku pokrywającym pochwową część szyjki macicy. Najczęściej występuje u kobiet w wieku 25-35 lat i jest łatwa do wykrycia podczas rutynowego badania ginekologicznego. Przyczyną jej powstania jest infekcja wirusowa, bakteryjna lub grzybicza oraz zaburzenia hormonalne. Zmiana ta nie powoduje żadnych dolegliwości, a jedyną widoczną oznaką mogą być obfite upławy o nieprzyjemnym zapachu.
Leczenie nadżerki zależy od jej wielkości oraz rodzaju, wieku pacjentki, tego czy rodziła już dzieci i czy planuje je mieć oraz od indywidualnych uwarunkowań. Aby określić rodzaj leczenia należy wykonać badanie cytoonkologiczne, a w razie potrzeby dodatkowo badanie mikroskopowe, czyli kolonoskopię. Jeśli zmiany są duże, a cytologia miała niepokojący wynik, lekarz pobiera zmienione chorobowo tkanki do badania histopatologicznego, aby wykluczyć raka szyjki macicy.
Jeśli nadżerka jest mała, wynik cytologii prawidłowy, a pacjentka jest młoda i jeszcze nie rodziła zaleca się częste wizyty u ginekologa, obserwację nadżerki i systematyczne wykonywanie badań. Jeśli nadżerka utrzymuje się przez kilka miesięcy lub lat możliwe jest przeprowadzenie koagulacji chemicznej, czyli zniszczenia chorego nabłonka poprzez działanie na niego specjalnymi preparatami. U kobiet po porodzie oraz większe nadżerki wypala się prądem lub laserem. Jest to zabieg elektrokoagulacji, który przeprowadza się przy znieczuleniu miejscowym i po może po nim zostać niewielka blizna. Kriokoagulacja to metoda zamrażania chorobowo zmienionej tkanki ciekłym azotem, jest ona bardzo skuteczna i bezbolesna. Podczas fotokoagulacja nadżerkę usuwa się za pomocą końcówki emitującej fale świetlne. Zabieg jest całkowicie bezbolesny, nie zostają po nim blizny i można go wykonywać w czasie ciąży.

Powszechnie w ginekologii używa się kriochirurgii. Kriochirurgia jest metodą stosującą precyzyjne zamrażanie tkanek za pomocą sond z odpowiednimi końcówkami. Zamrażanie dzięki temu jest możliwe w obrębie pochwy, tarczy szyjki macicy i okolic. Metodą tą leczy się zmiany brodawkowate, polipy, nadżerki oraz kłykciny. Leczenie jest bezbolesne i nie pozostawia skutków ubocznych w postaci blizn. Przede wszystkim, zabieg ten jest zabiegiem bezpiecznym. Strefa zamrożonej tkanki nie powiększa się, bo zamrożenie dotyczy tylko wybranej, chorobowo zmienionej części tkanki. Niskie temperatury, jakich używa się w kriochirurgii sięgają od minus 5 do minus 21 stopni Celsjusza.
W przypadku problemów ze skórą przed przystąpieniem do zabiegu kriochirurgii powinien wypowiedzieć slę lekarz dermatolog, który określi ewentualne przeciwwskazania dla zastosowania tej metody.

Zamrożenie tkanki prowadzi do jej martwicy na skutek niszczenia struktury komórkowej. Po wykonaniu zabiegu, w skutek niskiej temperatury w pierwszej dobie następują wodniste upławy, które mogą potrwać od kilku do kilkunastu dni. Po tym okresie, strefa martwych tkanek, oddzielona od zdrowych zostaje wydalona. Może w tym momencie dojść do lekkiego krwawienia, ponieważ na skutek wydalenia martwej tkanki zostaną odkryte naczynia krwionośne. W takiej sytuacji stosuje się środki farmaceutyczne, które przepisuje lekarz. Gojenie się rany wymaga ostrożności, także współżycie w okresie gojenia nie jest wskazane.

Rak piersi, lub też rak gruczołu sutkowego jest najczęściej spotykanym nowotworem złośliwym u kobiet. Nowotwór złośliwy jest to nowotwór o małym zróżnicowaniu tkanek. Jego obecność wiąże się ze stanem organizmu, w którym własne komórki przestają reagować na mechanizmy kontrolujące ustroju.

Dochodzi do obfitego rozmnażania się komórek, różniących się od zdrowych komórek macierzystych. Komórki te potrafią oddzielać się od guza i dotrzeć do naczyń krwionośnych, przenosząc się wraz z krwią w inne miejsca robiąc tzw. przeżuty. Jednakże nie każdy wykryty guz piersi jest rakiem, a 60 do 70 procent kobiet, u których wykryto raka piersi może być wyleczonych bez poddawania się zabiegowi mastektomii, czyli usunięcia gruczołu sutkowego. Tylko w jednym na dziesięć przypadków okazuje się to być nowotwór złośliwy. Większym problemem jest stan samej medycyny na terenie danego kraju, ponieważ im jest on wyższy tym większe szanse są na zupełne wyleczenie z choroby nowotworowej. Bardzo ważne jest samobadanie piersi przez kobietę. Badanie to, które to każda kobieta może wykonać sama, składa się z dwóch etapów, czyli oglądu piersi oraz badania dotykowego. W przypadku znalezienia guzka, bardzo często występuje reakcja szokowa, zdenerwowanie i zamykanie się w sobie. Świadomość problemu pozwala pogodzić się z ryzykiem, a w sytuacji zagrożenia od razu skierować się do ginekologa i zrobić szybko badania.

W leczeniu schorzeń, którymi zajmuje się ginekologia wyróżnia się takie metody jak na przykład kriokoagulacja, która służy do zamrażania tkanki chorobowej. Zamarznięta tkanka zostaje odrzucona i w ten sposób można pozbyć się nadżerek w części pochwowej szyjki macicy. Tego typu metoda sprawdza się również w oparzeniach, chorobach reumatycznych, ortopedii czy żylakach. W niskiej temperaturze tkanka ulega martwicy, dzięki czemu to, co może zabić może być również wykorzystane do przywrócenia czyjegoś zdrowia. Jednym z podstawowych narzędzi wykorzystywanym w badaniu pacjentki jest wziernik.

W przypadku problemów ze skórą przed przystąpieniem do zabiegu kriokoagulacji powinien wypowiedzieć slę lekarz dermatolog, który określi ewentualne przeciwwskazania dla zastosowania tej metody.

To jedna z chorób, trudnych do leczenia. Jest to w Polsce bardzo często spotykany typ raka. Obecnie pomimo profilaktyki rak szyjki macicy jest ciągle zbyt późno wykrywany. Chorują na niego kobiety w różnym wieku. Należy regularnie badać się ginekologicznie i wykonywać cytologię. Do czynników ryzyka należą: choroby przenoszone drogą płciową, zbyt duża ilość ciąż, a także predyspozycje genetyczne. Jeśli rak szyjki macicy wykryty jest odpowiednio wcześnie, wówczas może być całkowicie wyleczalny. Poprzedza go często pojawienie się niezłośliwych ranek czyli nadżerek typu lekkiego, średniego oraz ciężkiego. Cytologia, czyli pobranie wymazu i danie go do badań, wykrywa komórki dysplastyczne. Jak zapobiegać o ile jest to możliwe? Trzeba regularnie się badać i dbać o higienę. Leczyć wszystkie infekcje i obserwować swoje ciało. Tym bardziej, że choroby nie powstają z dnia na dzień. Także rak ma swoje stadia, stadia 1, 2, 3 i 4 – to najcięższe. Przy leczeniu koreluje się różnego typu techniki, takie jak chirurgiczne, farmakologiczne i naświetlania. Podstawą jest jednak profilaktyka i nie lekceważenie jakichkolwiek objawów.

Wśród typowych chorób kobiecych jest trudna do leczenia dolegliwość jaką są torbiele jajników. To patologiczna przestrzeń w obrębie jajnika, która zawiera płyn. Klasyfikuje się torbiele czynnościowe oraz organiczn. Torbiele czynnościowe powstają na skutej zaburzenia działania układu hormonalnego na poziomie działania przysadki i podwzgórza. Pęcherzy jajnika wypełnia się płynem, a jajo nie jest uwalniane. Powstałe wypełnienie może mieć rozmiar od dwóch centymetrów do aż rozmiarów dużej pomarańczy.

Torbiele jajników organiczne muszą być usunięte, ponieważ mogą generować komplikacje. Ten typ torbieli może zmieniać się w zależności od cyklu menstruacyjnego. Wpływ na zachorowanie może mieć również u niektórych kobiet czynniki emocjonalne. Stwierdzono częstsze zachorowania u kobiet lękliwych, zestresowanych a także poddanych silnym obciążeniom.

Bardzo ważne jest właściwe zdiagnozowanie typu torbieli a tym samym jej właściwe leczenie, ponieważ torbiel może mieć złośliwą odmianę. Ważne, aby regularnie się badań i skrupulatnie przestrzegać zaleceń ginekologa. Typy torbieli czynnościowych i organicznych, takie jak torbiele surowicze, skórzaste oraz śluzowe mogą być wyleczone. Jednymi z objawów może być ból podbrzusza, mdłości i wymioty.

Chirurgia zwana elektrochirurgią zamiast skalpela posługuje się specjalnym nożem elektrycznym, przez który przepływa prąd wysokiej częstotliwości. Elektrochirurgia szczególnie przydatna okazuje się w zabiegach operacyjnych na mózgu – neurochirurgia.
W leczeniu zmian nowotworowych stosuje się metodęelektrochirurgii zwaną elektrokoagulacją. Elektrokoagulacja przy użyciu prądu o wysokiej częstotliwości powoduje ścinanie białka tkanki nowotworowej lub sąsiadującej z nowotworem. Ma ona zastosowanie w zabiegach ginekologicznych, urologicznych. A jest to metoda bardzo precyzyjna, pozwalająca na zmniejszenie dolegliwości pooperacyjnych, przyspiesza gojenie i daje wspaniałe wyniki kosmetyczne. Inne korzyści kliniczne to minimalne bliznowacenie, maksymalna czytelność materiału pobranego do badania histopatologicznego. Termiczne uszkodzenie białka tkanek może posłużyć do zatamowania krwawienia po zabiegu chirurgicznym, usunąć brodawki, kaszaki, rozszerzone naczynia krwionośne na nogach czy twarzy. Elektrokoagulacja pozwala poza tym na bezinwazyjne zamykanie rozszerzonych naczynek krwionośnych. To metoda szybka i bardzo skuteczna.